GİRİŞ
1 Mart Tezkeresinin reddinden sonra Türkmen siyaseti ciddî bir sarsıntı geçirmişti. Diğer bütün siyasî gruplar bundan nemalanırken, Türkmen siyasî hareketi zarar görmüştü. Yapılan iki genel seçimde tatmin edici sonuçlar alınmamakla beraber, sürekli gerileme kaydedilmiştir. Bu depresyonu önümüzdeki Ocak ayında yapılacak üçüncü seçimlerde de yaşarsak şaşmayalım. Türkmen lider, milletvekili ve kanaat önderlerinin Sayın Doğramacı’nın huzurunda altına imza attıkları deklarasyon, özlenen fakat geç kalmış bir deklarasyondur. Bu mutabakatın seçimlere yansımasını elbette ümit eder ve bekleriz. Ama etmezse üzülmemeliyiz. Çünkü Irak’ta nice böyle deklarasyonlar yayınlandı ve bir süre sonra akamete uğradı. Neticede biz de Irak’ın bir parçasıyız. Irak’ta siyasî istikrar tam sağlanamadığı gibi, yapılan seçimler de çoğu zaman şaibeli olmaktadır. Ancak, başarısızlığımızın siyasî, idarî, toplumsal, kültürel ve sosyal boyutlarını da bilmemiz ve incelememiz gerekmektedir. Her siyasî başarısızlığın bütün sebepleri siyasî olmayabilir. Kronik bir baş ağrısını, ağrı kesici hapları ancak kısa bir süre erteleyebiliriz. Esas kalıcı ve uzun vadeli tedbirlere yönelmemiz lazım gelir. Bu yazımızda bunlara kısaca temas etmeye çalışacağız.
Sivil Kuruluşlarımız
Irak’ta, Türkiye’de ve dünyanın diğer ülkelerinde çok sayıda sivil kuruluşumuz bulunmaktadır. Irak’taki diğer etnik grupların sivil kuruluşlarına kıyasla hem fakiriz hem de daha az etkiliyiz. Bu tür kuruluşlarımızın sayısı az olabilir. Ama etkisiz olması ciddî bir eksikliktir. Bu tür müesseselerimiz hep amatör ruhla kurulmuştur; kuruluş yıllarında çok aktif, fakat zaman ilerledikçe ya pasif ya da bölünmüştür. Faaliyetlerimiz genelde kendi insanımıza yöneliktir. Dolayısıyla hedefler kısa vadeli ve dar alanlı olmaktadır. Gayrımıza kulis yapma ya da lobi oluşturma yeteneğimiz çok zayıftır. Bu da hem gururlu (kibirli değil), hem de acemi oluşumuzdan kaynaklanmaktadır. Bu kuruluşlarımızın malî kaynakları da sınırlıdır. Kitle olarak bağış esaslı dayanışmaya güvenimiz zayıftır; sanırım pek alışık da değiliz.
Bu konuda esaslı bir sivil kuruluşlar kurultayına ihtiyacımız var. Bu konuda başardığımız bir oluşum var. Üçüncüsünü düzenlediğimiz Türkmen Basın Kurultayı bunun en çarpıcı örneğidir. Gerçekten de bu kurultaylar WEB sitelerimize, periyodik gazete ve dergilerimize bir güzergâh çizebilmiş, hedef göstermiş ve çeki-düzen verebilmiştir. Bu kuruluşlarımızın finansmanı her zaman en büyük sorunu oluşturuyor. Bunu kökten çözmenin yolu, başkalarına el açmaktansa, toplumsal bilinci geliştirip, her kişinin gelirinden çok cüzi bir pay bağışlamasını ve gönüllü olarak katılmasını sağlamaktır. 20. yüzyılın başlarından itibaren çağdaş ve demokratik toplumların en güçlü ve rehber müesseseleri, sivil kuruluşlarıdır.
Gençliğimizin Eğitimi
Bilindiği üzere 21. yüzyılda bir toplumu ayakta tutan en önemli müessese eğitim kurumlarıdır. Irak’ta Türkmen eğitiminin düzeyi, durumu, başarısı ya da işleyişi konusunda fazla bir bilgiye sahip değilim. Ama Türkiye’de lisans ve lisansüstü eğitim gören gençlerin ahvalinden haberdarım. Irak’ta son 20 yıl içerisinde eğitim düzeyi o kadar geriledi ki, Türkiye’ye gelen gençlerimizin başarılı olabilmelerini imkânsız hâle getirmiştir. Nitekim eğitimini yarıda bırakıp dönenleri de katarsak, başarısızlığın yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Başarılı olanların da durumu pek parlak değildir. Çünkü çoğu Türkiye’de kalmak ya da Avrupa’ya gitmek niyetindedir. Diğer taraftan dönenlerin az bir kısmı adam akıllı bir işe yerleşebilmiştir.
İster Irak’ta ister Türkiye’de tahsil gören gençlerimizin Arapça ve Türkçenin dışında başka bir yabancı dil öğrenme şansları çok zayıftır. Bugün Kuzey Irak Hükümeti her yıl çok sayıda gencini eğitim için Avrupa’ya göndermektedir. Arapların ise, Saddam zamanından kalan bir kadro mirası az-çok bulunmaktadır. Türkmenlerin ise bu konuda ne bir dişe dokunur planları var ne de imkânları müsaittir.
Kısacası eğitilmişliği ile tanınan Türkmen toplumu 2003 yılından sonra gençlerini kaliteli ve rekabet edebilecek bir şekilde eğitmekte olduğunu söylemek mümkün değildir. Yani çok iyi bir durumda olduğumuz söylenemez. Bu konuda çok iyi bir durum analizi yaptırıp, gençlerimizin eğitimi ile ilgili doğru-dürüst bir plan ortaya çıkarmalıyız. Bir Türkmen eğitim şurası düzenleyerek bazı temel kararların alınması sağlanmalıdır. Siyasal bilgilerden ya da uluslar arası ilişkiler bölümlerinden mezun birkaç yetenekli genci ABD’ye yüksek lisansa göndererek geleceğin liderlerini ya da en azından köşe taşlarını yetiştirmemiz gerekmektedir.
SONUÇ
Bu yazımızda siyaset dışı iki önemli meselemizi masaya yatırdık: sivil kuruluşlarımız ve eğitimimiz. Gelecek sayılarda, kadınlarımızdan, sanatımızdan, yurtdışında yaşayan insanlarımızdan ayrı ayrı söz etmeye çalışacağız. Amacımız, siyasetin, yani seçimlerin, kimin seçilip kimin seçilmediği, oy miktarımız, milletvekili sayımız gibi konuların dışında başka önemli konular olduğunu ihsas ettirmektir. Hatta biraz ileri giderek bu alanlarda başarılı olmazsak, hazırlıklarımızı iyi görmezsek ve planlı hareket etmezsek, siyasette başarılı olmamız mümkün değildir.
Kökü sağlam olmayan ağacın meyvesi çürük olur.
